
Chiny potwierdzają spotkanie Xi, Trumpa i Putina. Europa poza rozmowami trzech przywódców
16 listopada 2026 roku chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych oficjalnie potwierdziło, że prezydent Xi Jinping spotka się 19 listopada w Shenzhen z Donaldem Trumpem oraz Władimirem Putinem. Rozmowy trzech przywódców odbędą się na marginesie szczytu Forum Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC), całkowicie bez udziału przedstawicieli Europy oraz Ukrainy. Choć Pekin we wcześniejszych miesiącach opowiadał się za obecnością Europejczyków w negocjacjach dotyczących architektury bezpieczeństwa na Starym Kontynencie, nadchodzący szczyt ponownie stawia przed Europą dramatyczne pytanie o jej realną zdolność wpływania na kluczowe decyzje mocarstw.
Pekin potwierdza termin i format spotkania
Zgodnie z komunikatem przekazanym przez chiński resort spraw zagranicznych, trójstronne spotkanie Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa zaplanowano na czwartek, 19 listopada, w Shenzhen na południu Chin. Wydarzenie to ma charakter bezprecedensowy — będzie to pierwsze w historii bezpośrednie spotkanie liderów tych trzech mocarstw w tym formacie. Wcześniejszy plan przeprowadzenia rozmów zyskał już aprobatę ze strony Waszyngtonu oraz Moskwy.
Rzeczniczka chińskiego MSZ Mao Ning określiła zaplanowany szczyt jako wydarzenie o przełomowym znaczeniu, informując, że przywódcy przeprowadzą pogłębioną wymianę opinii na temat ochrony światowego pokoju i stabilności strategicznej w relacjach międzynarodowych. Strona chińska nie przedstawiła jednak szczegółowego porządku obrad ani nie zadeklarowała gotowych projektów porozumień.
Jest to istotna zmiana sytuacji w porównaniu do wcześniejszych doniesień o możliwym szczycie w Shenzhen i pojawiających się w analizach porównaniach do potencjalnej „Jałty 2.0”. Wówczas Pekin potwierdzał jedynie prowadzenie wstępnych kontaktów roboczych. Obecnie znany jest już precyzyjny termin oraz skład osobowy trójstronnej narady, choć ostateczne rezultaty i szczegółowa agenda wciąż pozostają kwestią otwartą. Cytowany przez stację CNBC analityk Peter Alexander zwraca uwagę, że samo doprowadzenie do trójstronnego szczytu z udziałem Trumpa i Putina stanowi dla Pekinu znaczący sukces polityczny, pozycjonując Xi Jinpinga w roli głównego gospodarza i mediatora pomiędzy mocarstwami.
Kwestia Ukrainy w tle trójstronnych rozmów
Wojna w Ukrainie pozostaje głównym punktem odniesienia międzynarodowej opinii publicznej, mimo że jej formalne włączenie do agendy szczytu nie zostało oficjalnie przesądzone. Z ustaleń agencji Reuters wynika, że strona rosyjska zabiegała o uczynienie tematu ukraińskiego jednym z filarów dyskusji, podczas gdy Pekin sprzeciwiał się wprowadzaniu go do oficjalnego programu.
Stanowisko amerykańskiej administracji również wskazuje na skomplikowane tło dyplomatyczne. Wysoki przedstawiciel Białego Domu cytowany przez Reutersa zaznaczył, że Donald Trump nie planował podnosić kwestii konfliktu na Ukrainie w trakcie sesji trójstronnej, argumentując, że Chiny nie uczestniczyły dotychczas w bezpośrednim torze negocjacyjnym prowadzonym przez Waszyngton. Nie wyklucza to jednak możliwości poruszenia tego tematu z inicjatywy pozostałych uczestników spotkania. Doradca prezydenta Rosji Jurij Uszakow sygnalizował wcześniej, że sprawa Ukrainy będzie kontynuowana podczas planowanej rozmowy dwustronnej Putina z Trumpem, potwierdzając jednocześnie udział w przygotowywaniu rozmów trójstronnych.
Stanowisko Chin wobec udziału Europy w negocjacjach
Brak przedstawicieli Europy przy stole obrad w Shenzhen kontrastuje z wcześniejszą retoryką dyplomatyczną Pekinu. W ostatnich miesiącach Chiny nie ograniczały się jedynie do ogólnego apelów o pokój. Podczas Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa w lutym 2026 roku minister spraw zagranicznych Wang Yi jednoznacznie zadeklarował, że Europa posiada pełne prawo oraz powinność uczestniczenia w procesie negocjacyjnym we właściwym czasie, obrazowo podkreślając, iż Europejczycy nie powinni znajdować się „w menu”, lecz „przy stole”.
Chińska dyplomacja akcentowała wówczas poparcie dla bezpośredniego dialogu Europy z Rosją oraz dla formułowania przez państwa europejskie własnych inicjatyw pokojowych. Do wątku tego nawiązał również prezydent Niemiec Frank-Walter Steinmeier po październikowej wizycie w Pekinie i rozmowach z Xi Jinpingiem. W wywiadzie udzielonym 1 listopada Steinmeier relacjonował, że zapytany o ewentualny szczyt Chiny–USA–Rosja dotyczący przyszłości Ukrainy, chiński przywódca miał odpowiedzieć, iż strona chińska nie widzi zasadności organizowania takiego formatu bez udziału Europejczyków, gdyż to oni powinni decydować o sprawach własnego kontynentu. Relacja ta wskazuje, że jeszcze pod koniec października Pekin odróżniał spotkanie przy okazji APEC od formalnych negocjacji pokojowych, co wyjaśnia, dlaczego obecne rozmowy w Shenzhen nie są oficjalnie przedstawiane jako konferencja poświęcona uregulowaniu konfliktu ukraińskiego.
Spóźniona próba wypracowania wspólnego głosu przez Europę
Postawa mocarstw ujawnia głęboki kryzys reprezentacji po stronie europejskiej. Obawom dotyczącym decydowania o losach kontynentu za plecami Europejczyków towarzyszył wielomiesięczny paraliż decyzyjny w kwestii wyznaczenia reprezentacji.
Podczas gdy premier Włoch Giorgia Meloni postulowała powierzenie rozmów jednemu mandatariuszowi, by uniknąć chaosu wielotorowej dyplomacji, Wysoka Przedstawiciel UE ds. Zagranicznych Kaja Kallas stała na stanowisku, że to instytucje unijne posiadają wyłączną legitymację do reprezentowania Wspólnoty. Dodatkową trudność stanowiło włączenie do rozmów państw spoza Unii, w tym Wielkiej Brytanii. Trudności te stały się obiektem otwartej krytyki ze strony wysłannika USA Jareda Kushnera, który według relacji Associated Press zauważył, że uzgodnienie przez Europę jednego przedstawiciela byłoby większym osiągnięciem niż doprowadzenie do jej udziału w rokowaniach z Rosją.
Dopiero 13 listopada, podczas spotkania w Dublinie, przywódcy unijni uzgodnili kompromisowy format europejskiego zespołu ds. rozmów pokojowych, w skład którego wejść mają przedstawiciele instytucji UE oraz państw grupy E5 (Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy, Polska). Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa przypomniał jednocześnie, że wyłączną legitymację do rozstrzygnięć w kwestiach terytorialnych posiada Ukraina, natomiast gwarancje bezpieczeństwa winny być wypracowywane w ścisłej koordynacji z NATO.
Marginalizacja Europy a polska perspektywa
Zmagania Europy z wypracowaniem spójnego stanowiska znacząco osłabiają jej potencjał dyplomatyczny. Sytuację pogarsza fakt, że Moskwa konsekwentnie kwestionuje neutralność europejskich partnerów z uwagi na zakres udzielanego Ukrainie wsparcia wojskowego i finansowego. Przykładem pozycji Europy były niedawne rozmowy wysłanników USA, Rosji i Ukrainy w Abu Zabi, gdzie dyplomaci z państw europejskich zostali dopuszczenii jedynie do formatów towarzyszących, co komentatorzy określili mianem „przetrzymywania w przedpokoju, podczas gdy decyzje zapadają w salonie”.
Warto zastrzec, że samo forum APEC skupia 21 gospodarek Pacyfiku, do których nie należą ani Unia Europejska, ani Ukraina. Jednak organizowanie kluczowych rozmów politycznych przy okazji APEC bez udziału Europejczyków posiada ogromny wymiar symboliczny.
Dla polskich orędowników bezkrytycznego podtrzymywania sojuszu z Waszyngtonem sytuacja ta stanowi czytelny sygnał ostrzegawczy — szczególnie w zestawieniu z zapowiedzianą przez Stany Zjednoczone redukcją obecności wojskowej na Starym Kontynencie.
Równowaga strategiczna i broń jądrowa
Istotnym elementem amerykańskiej agendy w Shenzhen ma być kwestia kontroli zbrojeń jądrowych. Rzeczniczka Białego Domu Olivia Wales zadeklarowała chęć podjęcia tego tematu przez Donalda Trumpa, choć przedstawiciele administracji przyznają, iż Waszyngton nie oczekuje przełomowych porozumień podczas rozpoczynającego się szczytu. Trump ma również podnieść kwestię relacji z Iranem.
Dotychczas Pekin odnosił się do trójstronnych rokowań rozbrojeniowych ze sporym sceptycyzmem. W październiku Mao Ning podkreślała, że potencjał nuklearny Chin pozostaje nieporównywalnie mniejszy od arsenałów USA i Rosji. Według danych SIPRI z początku 2026 roku chiński zapas wojskowy wynosił około 620 głowic jądrowych, podczas gdy Stany Zjednoczone dysponowały około 3700, a Rosja około 4400 głowicami w kategorii broni rozmieszczonej i magazynowanej. Odmienność stanowisk nie wyklucza dyskusji o stabilności strategicznej, lecz wyznacza wyraźne granice oczekiwań.
Spotkanie w Shenzhen wpisuje się w ciąg kontaktów po wrześniowej wizycie Xi Jinpinga w Waszyngtonie, poświęconej m.in. kwestiom handlowym, inwestycyjnym oraz regulacji sztucznej inteligencji.
Komentarz autora: Erozja znaczenia Europy na własne życzenie
Trudno bez emocji podchodzić do dzisiejszej informacji z Pekinu. Cokolwiek na ten temat będą publikować polskie media, wciąż zorientowane na Stany Zjednoczone (liczba niegdysiejszych stypendystów amerykańskich instytucji i organizacji z lat 90. XX wieku może mieć tu jakiś związek…), dojdzie do sytuacji, przed którą ostrzegali przedstawiciele Pekinu od kilku już lat: Europa traci nie tylko suwerenność, ale co za tym idzie, również znaczenie na arenie międzynarodowej. Traci wpływ na to, co się na arenie międzynarodowej dzieje.
Ta erozja jest wyłącznie wynikiem słabości tak zwanych elit europejskich. Powoływanie na istotne stanowiska osób, których wybór jest efektem gierek politycznych różnych frakcji i kompromisów pomiędzy tymi frakcjami, jest nieakceptowalne w czasach spokojnych, w latach sutych. Ale w obliczu kryzysu, w rzeczywistości pełnej zawirowań, requiring strategicznego, racjonalnego myślenia, to po prostu grzech.
W założeniu, w Shenzhen miało dojść do spotkań dwustronnych Xi z Trumpem i Putinem. To administracja amerykańska optowała za spotkaniem trójstronnym i swego ostatecznie dopięła. To administracja amerykańska ponownie umocowała Putina i Rosję w polityczno-dyplomatycznej superligze. Tymczasem Europa już ze sobą uzgodniła, kto może ją reprezentować w rozmowach o Ukrainie.
Tylko, czy to kogoś będzie jeszcze poza Europą obchodzić?



















