Rozwój miasta Kowary zmienia życie mieszkańców. Rekordowe inwestycje sprawiają, że miasto przeciwdziała wyludnieniu
Kowary od lat funkcjonowały w turystycznym cieniu swoich sąsiadów – Karpacza i Szklarskiej Poręby. Jednak, jak podkreśla burmistrz Elżbieta Zakrzewska, ten dystans jest pozorny i wynika z zupełnie innej filozofii prowadzenia miasta. Podczas gdy sąsiednie gminy postawiły wszystko na jedną kartę – turystykę – Kowary konsekwentnie budują swoją pozycję na kilku fundamentach.
Budownictwo komunalne jako lek na depopulację
Jednym z najpoważniejszych wyzwań, przed którymi stają mniejsze miejscowości w Polsce, jest wyludnienie. Kowary nie są tu wyjątkiem, ale jako jedne z nielicznych przechodzą do ofensywy. Kluczowym elementem tej strategii jest budownictwo komunalne.
„Budżet wynosi sto milionów złotych. Nigdy czegoś takiego nie było. Największą pozycję tworzy dotacja z Banku Gospodarstwa Krajowego w wysokości ponad 25 milionów na budowę mieszkań komunalnych. To pierwsze takie lokale od kilkunastu lat. Są one niezbędne dla ludzi młodych, którzy pracują, ale nie mają zdolności kredytowej”, wyjaśnia Elżbieta Zakrzewska.
Aktualnie na Wiechrowej Równi powstają 42 mieszkania wyposażone „pod klucz”, w tym w białą armaturę. To jednak dopiero początek, ponieważ miasto już przygotowuje koncepcje na kolejne 44 lokale.
Turystyka w Kowarach – więcej niż tylko góry
Choć miasto posiada ogromny potencjał przyrodniczy, turystyka w Kowarach ma charakter zrównoważony. Burmistrz zwraca uwagę na fakt, że Kowary to miasto „stojące na kilku nogach”. Obok doskonale prosperujących zakładów przemysłowych, takich jak Kemp czy Jelenia Plast, kwitną atrakcje, które przyciągają setki tysięcy odwiedzających rocznie. Park Miniatur, Muzeum Sentymentów czy unikalne sztolnie to punkty obowiązkowe na mapie Dolnego Śląska. Nowością jest w pełni ekologiczny zalew oraz zrewitalizowana wyspa, którą miasto oddało w wieloletnią dzierżawę prywatnemu inwestorowi, by przywrócić jej dawny blask.
Reaktywacja linii kolejowej i walka z wykluczeniem
Niezwykle ważnym projektem dla regionu jest reaktywacja linii kolejowej. Dla burmistrz Zakrzewskiej kluczowe jest, aby pociągi nie kończyły biegu w Kowarach, ale przejeżdżały przez miasto, łącząc je z Jelenią Górą i Kamienną Górą.
„Kolej musi pójść przez Kowary. Najpiękniejszy wiadukt w Polsce, tunel w Kowarach Górnych i widoki na Śnieżkę – to będzie turystyczne wow!, ale dla naszych mieszkańców to przede wszystkim walka z wykluczeniem komunikacyjnym. Chcemy, by osoby starsze czy młodzież mogły swobodnie i bezpiecznie przemieszczać się w całym regionie”, zaznacza gość programu.
Zarządzanie zasobami wodnymi w dobie suszy
Nowoczesne miasto musi mierzyć się z wyzwaniami klimatycznymi. Zarządzanie zasobami wodnymi stało się priorytetem po doświadczeniach z okresami suszy. Dzięki funduszom norweskim (ponad 15 mln zł) miasto wybudowało zbiornik retencyjny, który pełni nie tylko funkcję przeciwpowodziową, ale jest także strategiczną rezerwą wody pitnej. W planach są również kolejne ujęcia głębinowe na Wojkowie i Podgórzu, co ma ostatecznie rozwiązać problem braku wody w wyżej położonych częściach miasta.
Partnerstwo samorządowe i wspólna przyszłość
Kowary udowadniają, że partnerstwo samorządowe nie musi ograniczać się do sąsiadów „zza miedzy”. Przykładem jest ścisła współpraca z gminą Leśna przy projektach rewitalizacji dworców. Burmistrz Elżbieta Zakrzewska podkreśla również rolę Związku Gmin Karkonoskich, który od 30 lat wyznacza standardy m.in. w gospodarce odpadami.
„Współpraca musi opierać się na zaufaniu ludzi, a nie tylko na zapisach w dokumentach”, kwituje burmistrz Zakrzewska, wskazując na wspólne działania edukacyjne, które od przedszkola uczą mieszkańców odpowiedzialności za otoczenie. Dzięki tak szerokiemu spojrzeniu na rozwój, Kowary stają się miejscem, w którym chce się nie tylko bywać, ale przede wszystkim mieszkać.
Sukcesy Związku Gmin Karkonoskich to nie tylko nowoczesne technologie segregacji, ale przede wszystkim zmiana mentalności, która zaczęła się od… pączków na wysypisku. Burmistrz Elżbieta Zakrzewska z uśmiechem wspomina pierwsze wycieczki edukacyjne dla przedszkolaków do Kostrzycy, które budziły niemałe kontrowersje wśród rodziców. Okazało się jednak, że to właśnie najmłodsi kowarzanie stali się najsurowszymi strażnikami ekologii w swoich domach, skutecznie dyscyplinując dorosłych w kwestii segregacji odpadów. Ta wielopokoleniowa edukacja, prowadzona konsekwentnie od trzech dekad, przynosi dziś namacalne efekty w postaci likwidacji tzw. „gniazd śmieciowych” i czystszych przestrzeni miejskich. To dowód na to, że nawet najtrudniejsze problemy komunalne można rozwiązać, jeśli zacznie się od podstaw i postawi na zaufanie oraz współpracę między mieszkańcami a samorządem.
W skrócie
1. Jakie są najważniejsze inwestycje w Kowarach w 2024 roku?
Najważniejszą inwestycją jest budowa 42 mieszkań komunalnych na Wiechrowej Równi, na co miasto pozyskało ponad 25 mln zł z BGK. Kluczowe są również projekty rewitalizacji dworca PKP (budowa nowoczesnej biblioteki) oraz modernizacja infrastruktury wodnej i przeciwpowodziowej.
2. Czy do Kowar powrócą pociągi pasażerskie?
Tak, trwają zaawansowane prace nad reaktywacją linii kolejowej. Miasto walczy o to, by Kowary były stacją przelotową, co pozwoli na stworzenie jednej z najpiękniejszych tras widokowych w Polsce, biegnącej przez wiadukt w Kowarach Górnych i tunel pod Przełęczą Kowarską.
3. Jak Kowary radzą sobie z problemem suszy?
Dzięki funduszom norweskim (ponad 15 mln zł) wybudowano zbiornik retencyjny, który służy jako rezerwa wody pitnej. Miasto inwestuje także w nowe ujęcia głębinowe na Wojkowie i Podgórzu, aby uniezależnić się od ujęć powierzchniowych, które wysychają w okresach letnich.
4. Co różni ofertę turystyczną Kowar od Karpacza?
Kowary stawiają na zrównoważony rozwój, łącząc nowoczesny przemysł z turystyką. Oferta miasta skupia się na unikalnych atrakcjach, takich jak Park Miniatur, Sztolnie Kowary czy Muzeum Sentymentów, unikając monokultury turystycznej typowej dla kurortów.
5. Czym zajmuje się Związek Gmin Karkonoskich?
Związek, który działa już od ponad 30 lat, skupia samorządy regionu w celu wspólnego rozwiązywania problemów, m.in. w zakresie gospodarki odpadami i edukacji ekologicznej. Jednym z jego największych sukcesów jest budowa Karkonoskiego Centrum Gospodarki Odpadami.
Zobacz całą rozmowę na naszym kanale YouTube. A jeśli spodoba ci się ten odcinek — polub, skomentuj, udostępnij. Zasubskrybuj nasz kanał ZachodniaTV. Możesz także, jeśli wolisz, słuchać/oglądać RAPORTU SAMORZĄDOWEGO na Spotify. Obserwuj podcast i podziel się nim ze znajomymi. Posłuchaj / zobacz także inne rozmowy z samorządowcami z południowo-zachodniej Polski.
