Bezrobocie w Polsce: 5,8% czy 3,2%? GUS wyjaśnia różnice
Czy wiesz, że Polska ma dwie oficjalne stopy bezrobocia, a obie podawane przez Główny Urząd Statystyczny są prawdziwe? W najnowszym odcinku programu „Z GUS-em na ty” dziennikarz Robert Czepielewski rozmawia z rzecznikiem GUS Krzysztofem Jedlakiem o tym, jak nie dać się wprowdzić w błąd politykom i samodzielnie interpretować dane o rynku pracy.
Dwie stopy bezrobocia w Polsce. Jak naprawdę odczytywać statystyki GUS?
Bezrobocie rejestrowane a BAEL – skąd wynikają różnice?
W debacie publicznej często padają wykluczające się liczby: jedni mówią o bezrobociu przekraczającym 5%, inni wskazują na wynik bliski 3%. Jak wyjaśnia rzecznik GUS, powodem jest stosowanie dwóch zupełnie różnych metodologii pomiaru.
Rejestry urzędów pracy (5,8%) – kryteria i zmiany w prawie
- Wskaźnik: Na koniec lipca stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 5,8%, co odpowiada 906 tysiącom zarejestrowanych osób w urzędach pracy.
- Kto jest badany: Osoby w wieku produkcyjnym (kobiety 18–59 lat, mężczyźni 18–64 lata) zarejestrowane w powiatowych urzędach pracy.
- Nowe przepisy: Nowelizacja ustawy o rynku pracy zmieniła zasady rejestracji. Zlikwidowano m.in. kryterium powierzchniowe dla rolników (powyżej 2 ha), zastępując je limitem dochodowym. Ułatwiono także kontakt z urzędem drogą elektroniczną oraz rejestrację w miejscu zamieszkania.
Badanie BAEL (3,2%) – europejski standard i ukryte zatrudnienie
- Wskaźnik: W II kwartale stopa bezrobocia według Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) wyniosła zaledwie 3,2% (574 tysiące bezrobotnych).
- Metodologia: Ankietowe badanie reprezentatywnej próby ponad 50 tysięcy mieszkań kwartalnie, prowadzone według standardów Eurostatu i Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP).
- Szeroki zakres wiekowy: Bada aktywność osób w wieku od 15 do 89 l.
- Praca na czarno a statystyka: Za osobę pracującą uznaje się każdego, kto w badanym tygodniu przepracował choćby 1 godzinę odpłatnie – niezależnie od tego, czy była to umowa o pracę, czy praca nieoficjalna (ankiety objęte są ścisłą tajemnicą statystyczną).
Polityczna gra wskaźnikami – komu wierzyć?
Jak zauważają twórcy programu, przedstawiciele rządu chętniej cytują wskaźnik BAEL (3,2%), pokazujący bardzo niskie bezrobocie na tle Unii Europejskiej. Z kolei opozycja częściej sięga po bezrobocie rejestrowane (5,8%).
W Polsce jest obecnie 17,8 mln osób aktywnych zawodowo oraz 12,5 mln biernych zawodowo (m.in. uczniowie, studenci oraz emeryci). Zamiast ulegać politycznym interpretacjom, warto wiedzieć, skąd biorą się te dane.
Odwiedź stronę Głównego Urzędy Statystycznego
Zobacz wcześniejsze odcinki programu z GUS-em na TY
