Karkonoski Park Narodowy kupił Stawy Podgórzyńskie-kiedy otwarcie dla turystów?

Stawy Podgórzyńskie oficjalnie przeszły na własność Skarbu Państwa. Karkonoski Park Narodowy (KPN) sfinalizował historyczną transakcję wykupu tego unikalnego kompleksu wodnego w Kotlinie Jeleniogórskiej o powierzchni ponad 100 hektarów. Choć początkowe oferty sprzedaży na wolnym rynku sięgały w internecie kwoty aż 50 milionów złotych, ostatecznie – po trudnych negocjacjach z prywatnym właścicielem – nieruchomość zakupiono za 29 milionów złotych. Transakcja została w 100% sfinalizowana dzięki zewnętrznym środkom celowym. Przejęcie terenu oznacza  nowe plany udostępnienia zamkniętego dotąd obszaru dla ruchu turystycznego i rowerowego.

👉 Przeczytaj skrót najważniejszych wątków  wywiadu z Dyrektorem Karkonoskiego Parku Narodowego i dowiedz się, na jakich zasadach będzie można zwiedzać stawy, czy powstaną nowe ścieżki edukacyjne oraz jak park zamierza sfinansować utrzymanie tej gigantycznej infrastruktury.

 Kulisy transakcji za 29 milionów złotych – jak KPN zdobył fundusze na zakup?

Karkonoski Park Narodowy nie dysponował własnym budżetem na zakup nieruchomości, która przewyższała jego roczne możliwości finansowe. Kluczem do sukcesu okazała się wieloletnia współpraca z Fundacją „Drzewo i Jutro”. Instytucja ta, realizująca wcześniej podobne projekty ochrony przyrody i wykupu gruntów m.in. na rzecz kanadyjskich parków narodowych, zabezpieczyła pełną kwotę na zakup Stawów Podgórzyńskich.

Samo posiadanie deklaracji finansowej nie oznaczało jednak końca problemów. KPN, jako jednostka sektora finansów publicznych, musiał przejść restrykcyjną procedurę prawną w Warszawie:

• Zgodę na wprowadzenie darowizny do budżetu musiało wydać Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Finansów.

• Kluczowym elementem była pozytywna opinia Sejmowej Komisji Finansów Publicznych.

• Czas na zamknięcie formalności i wyceny rzeczoznawców (przeprowadzone trzema niezależnymi metodami) był ograniczony rygorystycznym terminem postawionym przez sprzedającego. Ostatecznie porozumienie na kwotę 29 milionów złotych podpisano pod koniec marca.

 Zasady zwiedzania Stawów Podgórzyńskich – czy wstęp będzie płatny?

Dyrektor Karkonoskiego Parku Narodowego stanowczo uspokaja opinię publiczną i mieszkańców regionu: na ten moment nie zostaną wprowadzone żadne opłaty za wstęp na wyznaczone ścieżki turystyczne. Teren, który przez lata był prywatny i rygorystycznie zamknięty dla osób postronnych, zostanie uregulowany i udostępniony społeczeństwu, ale na jasnych zasadach harmonii z naturą.

Władze parku planują wdrożenie trzystopniowego planu zagospodarowania:

1. Wyznaczenie szlaków: Powstaną dedykowane ścieżki piesze, spacerowe oraz trasy rowerowe.

2. Infrastruktura dla obserwatorów: Planowana jest budowa co najmniej dwóch wież obserwacyjnych (tzw. czatowni), które pozwolą fotografom i turystom podglądać faunę bez płoszenia zwierząt.

3. Strefy bezwzględnego zakazu wstępu: Ze względów bezpieczeństwa oraz w celu ochrony najbardziej wrażliwych miejsc lęgowych, niektóre fragmenty stawów pozostaną całkowicie niedostępne dla ludzi. Szczegółowe zasady (w tym dotyczące spacerów z psami) zostaną opracowane po pełnej inwentaryzacji przyrodniczej obiektu.

Ponad 180 gatunków ptaków i milion metrów sześciennych wody pod ochroną

Wartość Stawów Podgórzyńskich to nie tylko historia sięgająca czasów zakonu cystersów, ale przede wszystkim strategiczne znaczenie ekologiczne i hydrologiczne dla Dolnego Śląska.

• Bioróżnorodność: Na terenie kompleksu zinwentaryzowano ponad 180 gatunków ptaków (w tym 100 ściśle wodnych), a także potężne, wciąż nie do końca odkryte bogactwo płazów i bezkręgowców.

• Potencjał retencyjny: Przy łącznej powierzchni około 100 dodatkowych hektarów lustra wody i średniej głębokości jednego metra, stawy stale magazynują około 1 miliona metrów sześciennych wody. W dobie postępujących zmian klimatycznych, suszy i problemów hydrologicznych, utrzymanie tego zasobu w rękach państwa ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa regionu.

 Procedura włączenia stawów w oficjalne granice Karkonoskiego Parku Narodowego

Kolejnym krokiem formalnym po przejęciu i zinwentaryzowaniu obiektu będzie wystąpienie do właściwego ministerstwa z wnioskiem o oficjalne włączenie kompleksu Stawów Podgórzyńskich w granice administracyjne Karkonoskiego Parku Narodowego.

Choć sam fakt bycia właścicielem pozwala KPN-owi na samodzielne kreowanie zasad funkcjonowania obiektu, formalny status parku narodowego lub obszaru Natura 2000 jest niezbędny. Otwiera on bowiem zielone światło do ubiegania się o dedykowane, międzynarodowe oraz unijne fundusze pomocowe. Środki te są konieczne do prowadzenia bezpłatnej edukacji ekologicznej (m.in. w korelacji z budowaną Zieloną Szkołą w Sobieszowie) oraz bezproblemowego utrzymania infrastruktury hydrotechnicznej stawów w przyszłych latach.