Koniec ery złudzeń. Marek Budzisz o absolutnej determinacji USA i nowym porządku świata
Nadzwyczajna operacja wojskowa o kryptonimie Absolutna Determinacja, przeprowadzona 3 stycznia 2026 roku, w wyniku której pojmano Nicolása Maduro, to wydarzenie wykraczające daleko poza ramy walki z narkoterroryzmem. To czytelny sygnał, że Stany Zjednoczone, pod wodzą Donalda Trumpa, przystąpiły do bezpardonowej realizacji odnowionej doktryny Monroe. Marek Budzisz – historyk, publicysta i jeden z najwnikliwszych analityków geopolitycznych – w programie Świat, w którym żyjemy kreśli obraz świata, w którym kończą się sentymenty, a zaczyna brutalna gra o przetrwanie hegemonii.
Powrót do sanktuarium
Według Budzisza, zatrzymanie Maduro należy odczytywać w kontekście koncepcji „obrony hemisferycznej”. To wielka strategia, która w pierwszej kolejności zakłada zabezpieczenie amerykańskiego sanktuarium – Ameryki Północnej wraz z jej kluczowymi przyczółkami, takimi jak Grenlandia czy Kanał Panamski.
„Najważniejsza jest obrona sanktuarium amerykańskiego, czyli państwa amerykańskiego i Ameryki Północnej. To od pierwszych dni swojej administracji akcentuje Donald Trump. Zarówno polityka migracyjna, jak i polityka kontrolowania Kanału Panamskiego czy polityka wobec Kanady, nie mówiąc już o Grenlandii, to tylko przejawy tej troski” – wyjaśnia Budzisz.
Wenezuela, która pod rządami Maduro stała się chińskim przyczółkiem gospodarczym i rosyjskim kanałem przerzutowym, była dla Waszyngtonu nieakceptowalnym wyłomem w tym systemie bezpieczeństwa. Budzisz studzi jednak entuzjazm tych, którzy widzą w tym porozumienie mocarstw: „To nie jest podział świata na strefy wpływów. Stany Zjednoczone nie myślą o oddaniu hegemonii. Traktowałbym to raczej jako przygotowanie przez zabezpieczenie sobie tyłów do generalnej rozgrywki”.
Arktyka i energia: Paliwo dla Sztucznej Inteligencji
W rozmowie pojawia się fascynujący wątek rywalizacji o Daleką Północ. Zainteresowanie Trumpa Grenlandią nie jest fanaberią, lecz wynikiem chłodnej kalkulacji dotyczącej Północnej Drogi Morskiej, którą Rosja próbuje zmonopolizować przy wsparciu Chin. Budzisz zwraca uwagę na gigantyczną dysproporcję w potencjale lodołamaczy – Rosja posiada ich ponad czterdzieści, podczas gdy USA zaledwie kilka.
Co więcej, geopolityka splata się tu z najnowszą technologią. Budzisz stawia tezę, że kontrola nad zasobami energetycznymi – w tym wenezuelskimi – jest kluczowa dla wyścigu w dziedzinie sztucznej inteligencji (AI).
„Te modele sztucznej inteligencji pochłaniają olbrzymie ilości energii. To państwo, które osiągnie w tym segmencie dominację, podyktuje warunki gry na najbliższe dziesięciolecia. Zasoby energetyczne Wenezueli mają znaczenie również dla tej rozgrywki”.
Gorzka pigułka dla Europy: Artykuł Trzeci przed Piątym
Najmocniejszy przekaz Budzisza skierowany jest jednak do Europejczyków, w tym do polskiego odbiorcy. Ekspert brutalnie rozprawia się z mitem „prorosyjskiego Trumpa”. Jego zdaniem polityka obecnej administracji jest pragmatyczna i amerykocentryczna, a nie proputinowska. Dowodem na to ma być fakt, że to właśnie za Trumpa CIA udostępnia Ukrainie dane do targetingu na niespotykaną wcześniej skalę.
Budzisz ostrzega jednak: amerykańska wydolność maleje, a priorytetem staje się Pacyfik. W tym nowym świecie Artykuł 3. Traktatu Waszyngtońskiego (obowiązek samopomocy i budowy własnego potencjału) staje się ważniejszy niż Artykuł 5. (gwarancje sojusznicze).
„My przyzwyczailiśmy się czytać ten traktat przez pryzmat artykułu piątego. (…) Tymczasem artykuł trzeci mówi o tym, że to państwa członkowskie samodzielnie i na własny rachunek powinny dokonywać oceny swojego położenia i podejmować stosowne decyzje. Za nasze bezpieczeństwo odpowiadamy my”.
Przywołując postać Elbridge’a Colby’ego, Budzisz sugeruje, że w obliczu zagrożenia ze strony Rosji, kraje takie jak Litwa czy Polska powinny rozważać wydatki na obronność rzędu 15% PKB, a nie tylko umowne 2% czy 5%.
Dlaczego warto obejrzeć ten program?
Analiza Marka Budzisza to otrzeźwiający prysznic dla każdego, kto wierzy w trwałość „starego porządku”. Czy operacja w Wenezueli to początek domina, które zmiecie reżim na Kubie? Czy Chiny, przyparte do muru przez amerykańską kontrolę nad ropą, zdecydują się na agresywniejszy ruch wobec Tajwanu?
Budzisz nie snuje tanich teorii spiskowych. Opiera się na faktach, ruchach wojsk i mechanizmach finansowych inicjatywy „Pasa i Szlaku”. To fascynująca lekcja „realpolitik”, która pokazuje, że dzisiejszy świat to system naczyń połączonych, gdzie pożar rafinerii w Rosji, aresztowanie uzurpatora w Caracas i budowa lodołamaczy w Finlandii to elementy tej samej, globalnej partii szachów.
—
Chcesz się dowiedzieć czy upadek Maduro poprzedziły tajne negocjacje? Dlaczego Europa wciąż nie chce uwierzyć w zmianę epoki? Obejrzyj pełne wydanie programu Świat, w którym żyjemy.
A jeśli chcesz zrozumieć dynamikę wydarzeń, o których mówił nasz gość, Marek Budzisz, to przeczytaj pogłębione tło oparte na najnowszych doniesieniach agencyjnych (PAP, Reuters, Associated Press) oraz analizach ośrodków strategicznych.
1. Operacja Absolute Resolve: Koniec ery Maduro
Wydarzenia z 3 stycznia 2026 roku w Caracas nie były jedynie lokalnym incydentem, lecz precyzyjnym uderzeniem, które agencje prasowe opisują jako „najbardziej spektakularną operację sił specjalnych od dekad”.
Przebieg: Według informacji podawanych przez PAP oraz WNP, operacja została przeprowadzona przez elitarną jednostkę Delta Force przy wsparciu 160. Pułku Lotnictwa Operacji Specjalnych. W akcji wzięło udział ponad 150 samolotów i dronów, które sparaliżowały wenezuelską obronę w domenach cybernetycznej i kosmicznej.
Zarzuty: Agencje donoszą, że Nicolás Maduro i jego żona Cilia Flores zostali przewiezieni do Nowego Jorku, gdzie prokurator generalna USA Pamela Bondi postawiła im zarzuty narkoterroryzmu, udziału w handlu bronią oraz zmowy z kartelami narkotykowymi.
Kontekst regionalny: Marco Rubio, Sekretarz Stanu USA, określił atak jako „operację organów ścigania”, podkreślając, że USA prowadzą wojnę z kartelami, a nie z narodem wenezuelskim. Jednocześnie zapowiedziano szybkie wejście amerykańskich firm naftowych w celu odbudowy infrastruktury wydobywczej.
2. Grenlandia: Nowy priorytet bezpieczeństwa narodowego
Po sukcesie w Wenezueli, administracja Donalda Trumpa powróciła do tematu przejęcia Grenlandii, podnosząc stawkę z propozycji handlowej na priorytet bezpieczeństwa narodowego.
Strategia USA: Jak podaje The Guardian oraz Atlantic Council, Biały Dom otwarcie stwierdził, że użycie sił zbrojnych w celu zabezpieczenia terytorium arktycznego „zawsze pozostaje opcją”. Trump argumentuje, że Dania nie jest w stanie ochronić wyspy przed rosnącą obecnością statków rosyjskich i chińskich.
Reakcja Danii i NATO: Premier Danii Mette Frederiksen stanowczo odrzuciła wszelkie sugestie o sprzedaży wyspy, ostrzegając, że agresywna retoryka Waszyngtonu może doprowadzić do najpoważniejszego kryzysu w historii NATO. Duński rząd potwierdził, że ich wojsko ma prawo do natychmiastowej odpowiedzi na każdą próbę naruszenia integralności Grenlandii.
Geopolityczny „Korytarz GIUK”: Kluczowym powodem zainteresowania jest tzw. luka GIUK (pomiędzy Grenlandią, Islandią a Wielką Brytanią) – strategiczne przejście dla rosyjskiej Floty Północnej na Atlantyk.
3. Trump Corollary – Nowa Doktryna Monroe
Marek Budzisz słusznie zauważa, że mamy do czynienia z nową interpretacją polityki USA. Eksperci Atlantic Council nazywają to Trump Corollary (Uzupełnienie Trumpa) do Doktryny Monroe.
Dominacja regionalna: Zamiast globalnego przywództwa, USA pod wodzą Trumpa stawiają na hegemonię na zachodniej półkuli. Oznacza to eliminację wpływów mocarstw pozaeuropejskich (Chin i Rosji) z obszaru obu Ameryk i Arktyki.
Pragmatyzm energetyczny: Nowa doktryna silnie wiąże bezpieczeństwo narodowe z zasobami naturalnymi. Kontrola nad wenezuelską ropą i grenlandzkimi metalami ziem rzadkich ma uniezależnić USA od łańcuchów dostaw kontrolowanych przez Pekin.
Rywalizacja mocarstw: Chiny oficjalnie zaprotestowały przeciwko działaniom USA, obawiając się o bezpieczeństwo Polarnego Jedwabnego Szlaku. Rosja z kolei intensyfikuje odbudowę baz arktycznych, co czyni region Dalekiej Północy najbardziej zapalnym punktem na mapie świata w 2026 roku.
Źródła:
PAP: BBN podsumowało informacje o operacji USA w Wenezueli
The Guardian: Trump news: President ramps up saber-rattling for Greenland
Atlantic Council: Trump’s quest for Greenland could be NATO’s darkest hour
Business Insider: USA pojmały Nicolása Maduro. Co wiemy o roli Delta Force
oraz
Kto ostrzelał rezydencję Putina? – analiza Marka Budzisza — film przybliża, jak Marek Budzisz myśli o determinacji i nieobliczalności działań mocarstw, co stanowi istotne tło dla zrozumienia oceny operacji w Wenezueli.
