Szklarska Poręba – jedna z najpopularniejszych miejscowości w polskich górach — dynamiczny rozwój przypłaca problemami
O specyfice zimowego utrzymania dróg, zmieniającym się profilu turysty, problemach komunikacyjnych oraz planach na przyszłość rozmawiam z Burmistrzem Miasta, Pawłem Popłońskim. Streszczając ją jednym zdaniem: Szklarska Poręba stawia na turystykę aktywną i dba o zrównoważony rozwój.
Wyzwania zimowego utrzymania dróg w rozległym mieście
Szklarska Poręba jest miejscowością typowo turystyczną, co oznacza, że jej przychody opierają się niemal w całości na tym rynku. Tegoroczna zima, choć wyczekiwana, obnaża trudną specyfikę miasta. Jako gmina jesteśmy obszarem niezwykle rozległym, gdzie przecinają się kompetencje niemal wszystkich możliwych zarządców dróg.
Na naszym terenie operuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (droga międzynarodowa), Dolnośląska Służba Dróg i Kolei (droga wojewódzka), powiat, Lasy Państwowe, a nawet PKP. Taka mnogość podmiotów implikuje wiele nieporozumień. Każdy z zarządców ma inne regulaminy, standardy i częstotliwość odśnieżania. Z punktu widzenia burmistrza to trudna sytuacja – oczekiwania mieszkańców i turystów są wysokie, a my nie zawsze możemy zareagować natychmiast, jeśli dany odcinek nie podlega bezpośrednio gminie.
Nowy profil turysty a konflikty na szlakach
Zauważamy, że profil osoby odwiedzającej góry zdecydowanie się zmienił. Dawniej turysta przyjeżdżał z konkretną wiedzą i oczekiwaniami: latem dominowały rowery i długie wędrówki, zimą narty biegowe w Jakuszycach lub zjazdowe na Szrenicy. Dzisiaj wielu gości nie do końca wie, jak odnaleźć się w górskiej przestrzeni.
Powoduje to konflikty, na przykład gdy saneczkarze pojawiają się na trasach biegowych Polany Jakuszyckiej. Staramy się wychodzić temu naprzeciw poprzez kampanie informacyjne oraz zwiększanie liczby dedykowanych górek saneczkowych w obrębie miasta. Chcemy, aby każdy mógł bezpiecznie korzystać z uroków zimy, nie przeszkadzając sobie nawzajem.
Turystyka aktywna i granice wydolności miasta
Szklarska Poręba zajmuje imponującą powierzchnię 75 kilometrów kwadratowych. Choć większość to lasy, wielu obserwatorów uważa, że pojemność turystyczna miasta została już przekroczona. Równowaga między liczbą miejsc noclegowych a możliwościami infrastrukturalnymi została zachwiana.
Naszym głównym problemem są piki turystyczne, które paraliżują komunikację. Aby rozładować korki, modyfikujemy komunikację miejską i współpracujemy z czeskim Harrachovem nad wspólnymi połączeniami autobusowymi. Pracujemy również nad systemem telemetryki parkingowej. Chcemy, aby turysta już w aplikacji Google Maps widział, czy w centrum są wolne miejsca, co pozwoli uniknąć niepotrzebnego krążenia po mieście i zachęci do pozostawienia auta na parkingach buforowych.
Modernizacja linii kolejowej
Dużą nadzieję pokładamy w inwestycjach PKP PLK. Rewitalizacja linii kolejowej oraz odbudowa mijanki w Szklarskiej Porębie Dolnej pozwoli zwiększyć częstotliwość kursowania pociągów. To kluczowe, bo w weekendy cała Kotlina Jeleniogórska zmaga się z ogromnymi zatorami.
Popieramy również apele o przedłużenie drogi ekspresowej S5 w stronę granicy. Każde rozwiązanie upłynniające ruch w subregionie jest na wagę złota. Koleje Dolnośląskie już teraz wykonują świetną pracę, a skrócenie czasu przejazdu z Jeleniej Góry czy Piechowic sprawi, że pociąg stanie się realną i komfortową alternatywą dla samochodu.
Ekonomiczne oblicze apartamentowców
Wzrost liczby obiektów noclegowych nie zawsze przekłada się na proporcjonalne zyski dla budżetu miasta. Wiele apartamentów funkcjonuje jako lokale mieszkalne, korzystając z obniżonych stawek podatku od nieruchomości. Tymczasem miasto ponosi pełne koszty ich obsługi, np. w zakresie wywozu odpadów czy utrzymania infrastruktury.
Często wpływy z podatków PIT i CIT trafiają do miast, w których zarejestrowane są firmy inwestujące w Szklarskiej Porębie, takich jak Warszawa czy Poznań. Czekamy na nowe regulacje dotyczące mikrowynajmu, które pomogłyby ograniczyć szarą strefę. Obecnie szacujemy, że z tytułu opłaty miejscowej odzyskiwane jest jedynie około 35% należnej kwoty.
Budżet Szklarskiej Poręby i kluczowe inwestycje
W tegorocznym budżecie postawiliśmy na odpowiedzialność i brak nadmiernego zadłużania miasta. Nie chcemy „przejadać” majątku gminy ani zaciągać kredytów na wydatki bieżące. Wolimy spłacać stare zobowiązania, by oszczędzać na wysokich odsetkach.
Wszystkie realizowane inwestycje opierają się na środkach zewnętrznych. Wśród najważniejszych projektów na 2026 rok znajdują się:
Rewitalizacja okolic dworca PKP Huta i stworzenie parkingu Park & Ride.
Zagospodarowanie terenu dawnej Huty Józefina przez grupę Arche (powstanie tam centrum konferencyjne i hotelowe z poszanowaniem tkanki historycznej).
Rozbudowa sieci łączników dla turystyki rowerowej, w tym tras typu enduro i gravel.
Ochrona Zakrętu Śmierci i Kopalni Stanisław
Jako samorząd podtrzymujemy stanowcze „nie” dla wielkoskalowych inwestycji hotelowych w miejscach takich jak Zakręt Śmierci czy Kopalnia Stanisław. Te przestrzenie bronią się same swoją naturalną atrakcyjnością. O ile małe schronisko czy punkt gastronomiczny mogłyby tam powstać, o tyle potężne obiekty o powierzchni kilku tysięcy metrów kwadratowych zniszczyłyby charakter tych unikatowych lokalizacji. Naszym priorytetem jest zachowanie osi widokowych i naturalnego piękna Karkonoszy oraz Gór Izerskich.
